mickiewicz_openning.jpg

Uroczyste odsłonięcie pomnika Adama Mickiewicza ID: 4

Ідея спорудження пам'ятника національному польському поетові сягає 1856 року, проте реалізувати її вдалося значно пізніше. Відкриття пам'ятника 29 жовтня 1904 року стало визначною подією у місті, насамперед для польської громади Львова.

History

Uroczyste odsłonięcie pomnika Adama Mickiewicza rozpoczęło się 29 października 1904 r. Koncertem Towarzystwa Muzycznego w Teatrze Miejskim. Następnego dnia uroczystość kontynuowana była podczas nabożeństwa w katedrze lwowskiej. Mszę świętą celebrowali: arcybiskup J. Bilczewski, ojcowie Zabłocki, Zajchowski i Sapieha. Kazanie wygłosił ojciec Głonb. Podczas mszy śpiewał chór katedralny pod kierunkiem H. Jareckiego. W nabożeństwie wzięli udział hrabia Adam Potocki, hrabia Stanisław Badeni oraz Władysław Mickiewicz. W tym samym czasie odprawione zostały nabożeństwa w katedrze ormiańskiej (celebrował arcybiskup Teodorowicz), w synagodze i w zborze ewangelickim.

Ceremonia odsłonięcia pomnika rozpoczęła się o 12.00. Na trybunie zbudowanej przed pomnikiem zasiedli hrabia Stanisław Badeni, arcybiskupi Józef Bilczewski i Weber, hrabia Leon Piniński i Władysław Mickiewicz. Po odśpiewaniu kantaty Stanisława Niewiadomskiego, którą wykonał chór towarzystw śpiewaczych Lwowa, rozpoczęły się uroczyste przemówienia. Jako pierwszy zabrał głos przewodniczący Komitetu Budowy B. Radziszewski. Podczas jego przemówienia odsłonięto pomnik. Następny w kolejności wystąpił prezydent miasta G. Małachowski. Zwrócił on uwagę na na istotność wzniesienia we Lwowie pomnika Adama Mickiewicza; jak powiedział, "teraz miasto Lwów uczciło wielkiego poetę nie gorzej niż Kraków i Warszawa." W swoim przemówieniu prezydent podziękował tym, którzy przyczynili się do wzniesienia pomnika. Po wysłuchaniu Mazurka Dąbrowskiego Michał Rolle przeczytał Akt Pamiątkowy. 

Ceremonię zakończył uroczysty pochód lwowian do pomnika, w którym udział wzięło 87 towarzystw (СDIAU, ф. 58, оп. 1, спр. 5, арк. 1-7). 

W kasynie miejskim na ul. Akademickiej odbył się o godz. 15.00 uroczyst y bankiet, na którym obecni byli najważniejsi goście ceremonii odsłonięcia pomnika. W pomieszczeniach Towarzystwa "Skała" odbyło się w tym samym czasie przyjęcie dla przedstawicieli kólke rolniczych: skromny obiad i wieczór wokalno-instrumentalny, zaś izraelicka kuchnia ludowa wydawała od 12.00 do 2.00 bezpłatne obiady. (Gazeta lwowska. 1904. Nr. 248. 29 października. S. 4; Kurjer Lwowski. 1904. Nr. 300. 29 października. S. 3).

Wokół kolumny Adama Mickiewicza odbyła się o godz. 16.00 zbiórka młodzieży szkolnej. Po pochodzie do pomnika w lwowskich szkołach odbyły się wieczory pamięci poety.

O 17.00 nastąpiło uroczyste przeniesienie wieńców spod pomnika do budynku miejskiego Muzeum Artystyczno-Przemysłowego. Wieczorem w Teatrze Miejskim odbyły się przedstawienia "Konfederaci barscy" i "Wiedźma."

O 21.00 odbyło sie wieczorne przyjęcie w ratuszu. Gości witał prezydent miasta Godzimir Małachowski z małżonką (Gazeta Lwowska. 1904. Nr.250. 1 listopada. S. 2–4; Nr. 251. 3 listopada. S. 4–5; Kurjer lwowski. 1904. Nr. 302).

People

Ґодзімір Малаховський – Польський юрист, політик, депутат Галицького сейму (1896–1908) та австрійського парламенту (1904–1908), президент Львова (1896–1905).

Адам Міцкевич (Adam Bernard Mickiewicz) — видатний польський поет.
Анджей Потоцький (Andrzej Kazimierz Potocki) — граф, намісник Королівства Галичини і Лодомерії.
Броніслав Радзішевський (Bronisław Radziszewski) — голова комітету побудови пам'ятника Міцкевичу у Львові у 1899-1904 роках
Владислав Міцкевич (Władysław Mickiewicz) — старший син Адама Міцкевича, польський громадський діяч.
Г. Ярецький — керівник катедрального хору.
Глонб — священик.
Ґодзімір Малаховський (Godzimir Nałęcz-Małachowski) — президент м. Львова.
Заблоцький — священик.
Зайховський — священик.
Юзеф Теофіл Теодорович (Józef Teofil Teodorowicz) — архієпископ.
Леон Пінінський (Leon Piniński) — намісник Галичини у 1898–1903 рр.
Міхал Ролле (Michał Rolle) — польський публіцист, письменник.
Адам Сапіга (Adam Sapieha) — священик.
Станіслав Бадені (Stanisław Badeni) — маршалок Сейму м. Львова.
Юзеф Більчевський (Józef Bilczewski) — архієпископ, святий Римо-католицької церкви.

Related places

  • Pl. Mickiewicza – pomnik Adama Mickiewicza

    W 1899 r. Komitet Budowy Pomnika Adama Mickiewicza we Lwowie ogłosił konkurs na projekt pomnika. Zwycięzcą konkursu został rzeźbiarz Antoni Popiel. Miejscem pod budowę wybrano Plac Mariacki. Budowa pomnika rozpoczęła się pod koniec 1903 r. pod przewodnictwiem architektów Alfreda Zacharewicza i Józefa Sosnowskiego. 29 października 1904 r. odbyło się uroczyste otwarcie pomnika.

    More
  • Просп. Шевченка, 13 – Обласна бібліотека (колишнє Міське казино)

    Будинок, розміщений між просп. Шевченка та вул. Нижанківського, було споруджено для Міського казино в 1874-1876 рр. за проектом архітектора Філіпа Покутинського та інженера Людвіка Вєжбицького. Він є зразком архітектури історизму (італійського неоренесансу); пам'яткою архітектури місцевого значення (Ох. № 402-М). Від 2009 р. тут функціонує Львівська обласна універсальна наукова бібліотека.

    More
  • Просп. Свободи, 20 – Національний музей ім. А. Шептицького

    Колишній будинок Промислового Музею (1898–1904, арх. Юзеф Каєтан Яновський, арх. Євген Весоловський, ск. Леонард Марконі). Стиль будівлі — пізній історизм (неоренесанс). Інтер'єр відзначається багатством ліпного декору (ск. Антон Попель). До 1940 року тут містилася Національна галерея м. Львова та Товариство приятелів мистецтва. В 1952 році будівля адаптована під музей В. І. Леніна. Тоді були знищені скульптури та рельєфи на головному фасаді, виконані скульпторами Петром Війтовичем та Антоном Попелем. Сьогодні (2009 p.) — будинок Національного музею у Львові.

    More
  • Просп. Свободи, 28 – Oперний театр

    Будинок Львівського державного академічного театру опери і балету ім. Соломії Крушельницької споруджений у 1897–1900 рр. за проектом архітектора Зигмунта Ґорґолевського. Зведений у стилі історизму в дусі так званого "віденського неоренесансу". Монументальна будівля театру зайняла ключове місце в архітектурному ансамблі головного проспекту міста, створеному наприкінці ХІХ – поч. ХХ ст.

    More
  • Ul. Ormiańska, 7 – katedra ormiańska

    Katedra pw. Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. W architekturze katedry ormiańskiej tradycyjne formy zapożyczone z Armenii (odpowiednikiem kompozycji bryły centralnej jest świątynia w Ani) łączą się z motywami renesansowymi (nawa, arkady), barokowymi (rzeźba na dziedzińcu) i charakterystycznymi dla epoki historyzmu (fasada od ul. Krakowskiej).

    More
  • Ul. Zełena, 11b – dawny kościół św. Urszuli (obecnie Dom modlitwy baptystów)

    Dawny Kościół Św. Urszuli – kościół protestancki (obecnie dom modlitwy baptystów). Dawny kościół Św. Urszuli zbudowany został w drugiej połowie XVII w. poza granicami murów miejskich, w rejonie wschodniego przedmieścia Lwowa. Najważniejsze daty w historii budowy kościoła: 1685 r. (budowa kościoła), 1878 r. (przebudowa i przystosowanie do pełnienia funkcji kościoła protestanckiego), autor projektu: I. Engel). W architekturze tego zabytku formy barokowego kościoła katolickiego łączą się z klasycystycznymi motywami wprowadzonymi w połowie XIX w.

    More
  • Pl. Mickiewicza – pomnik Adama Mickiewicza

    Pl. Mickiewicza – pomnik Adama Mickiewicza
  • Просп. Шевченка, 13 – Обласна бібліотека (колишнє Міське казино)

    Просп. Шевченка, 13 – Обласна бібліотека (колишнє Міське казино)
  • Просп. Свободи, 20 – Національний музей ім. А. Шептицького

    Просп. Свободи, 20 – Національний музей ім. А. Шептицького
  • Просп. Свободи, 28 – Oперний театр

    Просп. Свободи, 28 – Oперний театр
  • Пл. Ринок, 1 – будинок ратуші

    Пл. Ринок, 1 – будинок ратуші
  • Ul. Ormiańska, 7 – katedra ormiańska

    Ul. Ormiańska, 7 – katedra ormiańska
  • Ul. Zełena, 11b – dawny kościół św. Urszuli (obecnie Dom modlitwy baptystów)

    Ul. Zełena, 11b – dawny kościół św. Urszuli (obecnie Dom modlitwy baptystów)

Sources

  1. Центральний державний історичний архів у м. Львів (ЦДІАЛ) 58/1/5:1-7.
  2. "Pomnik Mickiewicza", Gazeta Lwowska,1904, №248, s. 4.
  3. "Kolumna Adama Mickiewicza we Lwowie", Gazeta Lwowska,1904, №250, 2-4.
  4. "Echa uroczystości Mickiewiczowskiej", Gazeta Lwowska,1904, №251, 5.
  5. "Odsłonięcie pomnika Mickiewicza", "Odezwa do wszystkich ziomków z powodu odsłonięcia pomnika Mickiewicza", Kurjer Lwowski, 1904, №300, 3.
  6. "Lwów 30. X. 1904", Kurjer Lwowski, 1904, №302, 1-5

Citation

Roman Masyk. "Uroczyste odsłonięcie pomnika Adama Mickiewicza". Lviv Interactive (Center for Urban History, 2026). URL: https://lia.lvivcenter.org/pl/events/mickiewicz-monument-opening-celebration/

Author: Roman Masyk

Tekst (ze skrótami i uzupełnieniami) powstał na podstawie pracy magisterskiej Romana Masyka "Pomniki Lwowa od drugiej połowy XIX w. do lat 80. XX w."