II wojna światowa we Lwowie: wydarzenia, mieszkańce, miejsca pamięci ID: 20

Celem projektu jest przedstawienie wpływu politycznych oraz społecznych wydarzeń z okresu II wojny światowej w przestrzeni miasta i życia jego mieszkańców. Głównymi zadaniami projektu jest zebranie i publikacja informacji dotyczącej wspólnych miejsc, wydarzeń i przeżyć w czasie wojny na przykładzie osobistych historii zwykłych lwowian, przedstawienie historii Lwowa okresu wojny poprzez pryzmat ich doświadczenia osobistego.

History

Celem projektu jest przedstawienie wpływu politycznych oraz społecznych wydarzeń z II wojny światowej w przestrzeni miasta i życia jego mieszkańców. Głównymi zadaniami projektu jest zebranie i publikacja informacji dotyczącej wspólnych miejsc, wydarzeń i przeżyć w czasie wojny na przykładzie osobistych historii zwykłych lwowian,przedstawienie historii Lwowa okresu wojny poprzez pryzmat ich doświadczenia osobistego. 

Dzisiejszy Lwów znajduje się na niewielkiej liście miast Ukrainy, które zachowały swój niepowtarzalny zespół architektoniczny. Wówczas tutaj osobliwość miasta tworzą nie tylko ulice, budynki i pomniki, ale również jego mieszkańce. Dostosowując przestrzeń odpowiednio do typowych elementów społecznokulturowych, tworzą rodzaj przestrzeni publicznej. Dzięki temu zostaje wzmocnione połączenie wspólnot z miejscem zamieszakania, poczucie tożsamości miejskiej. Radykalne zmiany w strukturze społecznej i, odpowiednio, kulturowej i narodowej wspólnocie miasta podczas okresów wstrząsów społecznych przyczyniają się do łamania powyżej przedstawionych związków.

Właśnie takim dla Lwowa stal się czas II wojny światowej. Mimo tego, że ten krótki period nie przyczynił się do poważnych strat architektonicznych, społeczna struktura miast została zmieniona na zawsze. Według badaczy szacuje się że podczas deportacji oraz aresztów zostali wywiezieni na Syberię więcej niż 30 tysięcy osób [1]; około 90 tysięcy zabito podczas Shoah [2]; ostatecznie krajobraz etniczny i społeczny miasta ukształtowały deportacje polskich mieszkańców miasta na Ziemie Odzyskane, w wyniku których zostalo wywiezionych około 108 tysięcy Polaków i 3,5 tysięcy uratowanych Żydów [3]; mieszkańców narodowości ukraińskiej zostało trochę więcej połowy [4]. Podsumowując, tylko jedna piąta miejscowych została we Lwowie po wojnie. Liczby te nie zdolają przekazać tysiące unikatowych historii ludzi pozbawionych domów, rodzin, bliskich i własnego życia.

Doświadczenia czasu wojny zostały dość dobrze opisane – po wojnie byli lwowianie pozostawili setki wspomnień i świadectw ich życia w „zburzonym mieście”. Natomiast stworzone przez nich kultury pamięci i historii kształtują różne wizje „polskiego”, „żydowskiego”, „ukraińskiego” Lwowa z okresu przedwojennego, które są nałóżone na siebie jako oddzielne warstwy tej samej przestrzeni miejskiej.

Wówczas należy zauważyć, że mimo szczególnego zainteresowania społeczeństwa i badaczy problematyką II wojny światowej, okres ten nie jest obecny w miejskiej przestrzeni publicznej. Dzieje się tak z dwóch powodów – wieloletniej polityki „zapomnienia” prowadzonej przez władze radzieckie oraz pochodzenia obecnych mieszkańców miasta, dla których owe doświadczenia nie są definitywne, ponieważ są nosicielami innej pamięci społecznej.   

Wpisanie świadectw personalnych mieszkańców przedwojennego Lwowa w locus miasta pozwoli jego dzisiejszym mieszkańcom reidentyfikatować historie ich domów oraz osób, mieszkających tam wcześniej, jako osobiste, a nie obce.

People

Sources